động từ tiếng đức

Cách chia động từ tiếng Đức cho người mới bắt đầu

Chia động từ luôn là phần không hề dễ dàng khi học tiếng Đức. Do đó, là người mới bắt đầu, bạn cần thuộc lòng cách chia động từ tiếng đức một cách thành thạo. Cùng Giasupro tìm hiểu nhé!

1/ Verbstamm là gì?

Trước khi hiểu về cách chia động từ tiếng đức, bạn phải hiểu về verbstamm (gốc động từ). Có thể hiểu theo nghĩa đơn giản, bằng cách loại bỏ phần đuôi -en/-n trong các động từ của tiếng Đức thì bạn nhận được gốc động từ (verbstamm). Đây là ngữ pháp cơ bản trong tiếng Đức mà bạn cần nắm vững.

Ví dụ: Machen có Verbstamm là mach-, wandern có Verbstamm là wander-, kommen có Verbstamm là komm-,  erinnern có Verbstamm là erinner-, …

2/ Cách chia động từ tiếng đức

Bằng cách sử dụng gốc động từ và các quy tắc riêng biệt của từng nhóm, ta sẽ có cách chia động từ tiếng đức chính xác và trọn vẹn nhất. Người ta chia các động từ trong tiếng đức thành hai nhóm là nhóm A và nhóm B. Có cách chia động từ khác nhau giữa hai nhóm này. Cụ thể:

dong tu tieng duc
Cách chia động từ nhóm A

Cách chia động từ nhóm A – có quy tắc

Nhóm A được xem là nhóm dễ hơn so với nhóm B. Hầu hết các động từ đều thuộc nhóm A. Chia động từ tiếng đức trong nhóm này sẽ tuân theo quy tắc cố định. Đó là quy tắc e/st/t – tương ứng với lần lượt Ich/du/ese+ihr.

  • Ví dụ: Ich -> Verbstamm + e: mach-e, komm-e
  • Ví dụ: Du -> Verbstamm + st: mach-st, komm-st
  • Ví dụ: Ese/ihr -> Verbstamm + t: mach-t, komm-t

Tuy nhiên, trong nhóm A có một số ngoại lệ được phân thành 3 nhóm nhỏ khác biệt. Gồm:

Nhóm A.1

Đó là cách chia động từ tiếng Đức đặc biệt với các động từ kết thúc bằng –eln. Ví dụ như sammeln, lächeln. Chỉ có sự khác biệt ở ngôi Ich. Cụ thể, ta sẽ bỏ chữ e ở phần Verbstamm đi.

Với động từ sammel-n, ta có Verbstamm sammel-. Theo đúng quy tắc với Ich thì Verbstamm + e: sammel + e thì cho ra kết quả sammele. Nhưng đây là kết quả SAI. Để chia động từ đúng, ta phải bỏ chữ e ở phần Verbstamm trước. Do đó, ta có Verbstamm hiện tại là samml-. Sau đó mới theo đúng quy tắc với Ich thì Verbstamm + e: samml + e cho ra kết quả là sammle. Còn lại các ngôi khác giữ nguyên quy tắc e/st/t của nhóm A như bình thường.

  • Ví dụ: Ich -> samml-e, lächl-e
  • Ví dụ: Du-> sammel-st, lächel-st
  • Ví dụ: Ese/ihr-> sammel-t, lächel-t

Nhóm A.2

Cách chia động từ tiếng Đức ở nhóm này áp dụng cho những động từ có Verbstamm kết thúc bằng –t. Ví dụ như (arbeit-en), hay –d (bad-en), hoặc -n(zeichn-en). Ta vẫn áp dụng quy tắc e/st/t, tuy nhiên ta sẽ thêm e vào 2 cách chia du và ese/ihr. Do đó, quy tắc chia động từ sẽ thay đổi. Cụ thể, với lần lượt Ich/du/ese+ihr, quy tắc biến đổi từ e/st/t thành e/est/et/. Ta sẽ thêm e vào trước st, thêm e vào trước t.

  • Ví dụ: Ich -> Verbstamm + e: arbeit-e, bad-e, zeichn-e
  • Ví dụ: Du -> Verbstamm + est: arbeit-est, bad-est, zeichn-est
  • Ví dụ: Ese/ihr -> Verbstamm + et: arbeit-et, bad-et, zeichn-et

Nhóm A.3

Cách chia động từ tiếng đức nhóm này áp dụng cho những động từ có Verbstamm kết thúc bằng –s (reis-en),  (heiß-en), -z (sitz-en). Cụ thể, ta vẫn áp dụng quy tắc e/st/t, nhưng chỉ sửa –st của ngôi du thành –t. Vì vậy, quy tắc sẽ biến đổi. Với lần lượt Ich/du/ese+ihr, quy tắc biến đổi từ e/st/t thành e/t/t/ (Bỏ s của st).

  • Ví dụ: Ich -> Verbstamm + e: reis-e, heiß-e, sitz-e
  • Ví dụ: Du -> Verbstamm + t: reis-t, heiß-t, sitz-t
  • Ví dụ: Ese/ihr -> Verbstamm + t: reis-t, heiß-t, sitz-t

Cách chia động từ của nhóm B – bất quy tắc

dong tu tieng duc
Cách chia động từ nhóm B

Cách chia động từ của nhóm A có đặc điểm nguyên âm gốc trong Verbstamm sẽ không hề bị biến đổi. Ví dụ, machen -> mache/machst/macht. Trong ví dụ, khi ta chia động từ, nguyên âm a trong Verbstamm mach- vẫn được giữ nguyên. Trong khi đó cách chia động từ bất quy tắc nhóm B sẽ khác biệt. Cụ thể, khi ta chia động từ, nguyên âm gốc trong Verbstamm sẽ bị biến đổi.

Động từ tiếng đức nhóm B được chia làm 2 nhóm nhỏ có quy tắc chia động từ khác nhau.

Nhóm B.1

Nhóm B.1 có quy tắc chia động từ liên quan đến các động từ mà Verbstamm của nó có chứa a hoặc e (schlaf-en, seh-en, geb-en, lauf-en, nehm-en…). Các động từ này sẽ biến đổi nguyên âm khi chia ở ngôi du và er/sie/es. Cụ thể, a biến thành ä, e biến thành ie hoặc i. Lưu ý nguyên âm không biến đổi ở ngôi ich và ngôi ihr và quy tắc e/st/t vẫn giữ nguyên:

  • Ví dụ: Ich -> Verbstamm + e: schlaf-e, seh-e, geb-e
  • Ví dụ: Du -> Verbstamm + st: schläf-st, sieh-st, gib-st
  • Ví dụ: Ese -> Verbstamm + t: schläf-t, sieh-t, gib-t
  • Ví dụ: Ihr -> Verbstamm + t: schlaf-t, seh-t, geb-t

Nhóm B.2

Nhóm B.2 này khi chia động từ tiếng Đức, bạn sẽ hoàn toàn không có quy tắc nào cả. Cụ thể, không những cả nguyên âm gốc trong Verbstamm bị biến đổi, mà chúng ta cũng không còn tuân theo quy tắc e/st/t. Và điều này chỉ áp dụng cho đúng 10 động từ. Đó là: các trợ động từ Hilfsverben: sein, haben, werden; Các động từ khuyết thiếu Modalverben: wollen, sollen, müssen, können, dürfen, mögen và Động từ đặc biệt: wissen.

dong tu tieng duc
Cách chia động từ nhóm B.1

Trên đây là cách chia động từ tiếng đức hữu ích dành cho người mới bắt đầu. Nếu thấy vẫn khó, bạn nên tìm đọc các cuốn sách ngữ pháp tiếng Đức tốt nhất để hiểu thêm nhé.

Chúc bạn học tập thành công.